Pepers en paprika’s behoren tot dezelfde familie, Capsicum, maar in de tuin én in de keuken gedragen ze zich vaak als twee verschillende werelden. Paprika’s zijn doorgaans zoet, sappig en toegankelijk, terwijl pepers variëren van mild aromatisch tot intens vurig. Toch verloopt hun teelt vrijwel identiek. Wie begrijpt dat deze planten van oorsprong tropische gewassen zijn, weet dan ook meteen waarom ze warm gezaaid moeten worden en veel licht nodig hebben.

Het succesvol kweken van pepers en paprika’s begint al vroeg in het jaar. In tegenstelling tot veel andere groenten hebben ze een lange groeicyclus. Wie pas in april begint met zaaien, loopt vaak een beetje vertraging op. De meeste peper- en paprikarassen zaai je dus tussen februari en maart, en sommige traaggroeiende pepers zelfs al eind januari. Dat vroege zaaien heeft alles te maken met hun rustige groei: capsicumplanten nemen hun tijd om op gang te komen. 

Onze favoriete soorten:

De kieming van pepers en paprika's vraagt vooral warmte. Onder de twintig graden gebeurt er weinig, maar tussen 22 en 28 graden voelen de zaden zich helemaal thuis. In een verwarmde propagator kiemen ze vaak binnen tien dagen, terwijl het op een vensterbank gerust drie weken kan duren. Dat verschil is aanzienlijk. De zaden worden ongeveer een halve tot één centimeter diep gezaaid in een luchtige, fijne zaaigrond. Die grond moet vochtig zijn, maar nooit nat. Te veel water is een van de grootste valkuilen in deze fase, omdat het schimmels en rotting in de hand werkt.

Zodra de eerste groene zaailingen van pepers en paprika's boven de grond verschijnen, verandert de belangrijkste behoefte van warmte naar licht. In februari en maart is het daglicht nog beperkt, waardoor zaailingen snel lang en dun kunnen worden. Een zuidgericht raam helpt, maar groeilampen en een propagator geven vaak het beste resultaat. Stevige, compacte plantjes vormen later ook sterkere volwassen planten die beter bestand zijn tegen ziekten en plagen.

Wanneer de jonge plantjes hun eerste echte blaadjes ontwikkelen, dus na de kiemblaadjes, is het tijd om de pepers en paprika's individueel te verspenen. Dat betekent dat elk plantje een eigen pot krijgt met voedzamere potgrond. Dit moment is cruciaal voor de verdere ontwikkeling. Door ze meer ruimte te geven, kunnen ze een krachtig wortelgestel opbouwen. Het is belangrijk om ze voorzichtig vast te nemen bij de blaadjes en niet bij het tere steeltje.

Vanaf dat moment begint een periode van rustige groei binnenshuis. De pepers houden van warmte, maar hebben ook voldoende verluchting nodig om stevig te blijven. Regelmatig draaien zorgt ervoor dat ze niet schuin naar het licht groeien. Naarmate het voorjaar vordert en de dagen langer worden, worden ze sterker en groter.

Toch mag je de planten niet te snel naar buiten willen verhuizen. Pepers en paprika’s zijn uiterst gevoelig voor koude. Zelfs temperaturen onder de tien graden kunnen groeistagnatie veroorzaken, en vorst is absoluut fataal voor het kleine plantje. In een kas kunnen ze meestal vanaf eind april terecht, maar in volle grond wacht je best tot na de IJsheiligen in mei. De bodem moet opgewarmd zijn, want koude grond remt de wortelontwikkeling immers sterk af.

De ideale standplaats voor pepers en paprika's is zonnig en beschut tegen wind. De planten houden van minstens zes tot acht uur direct zonlicht per dag. Hoe warmer de zomer, hoe beter de oogst dan ook zal zijn. De bodem moet luchtig en humusrijk zijn, breng dus zeker voldoende compost aan bij het uitplanten. 

Eenmaal de pepers uitgeplant zijn, begint het echte onderhoudswerk. Watergift is daarbij altijd wat afwachten en controleren: de grond moet constant licht vochtig blijven, maar mag nooit zompig worden. Onregelmatig water geven kan leiden tot problemen zoals neusrot, waarbij onderaan de vrucht een zwarte, ingezonken plek ontstaat. Dat is geen ziekte, maar een fysiologisch probleem dat vaak samenhangt met calciumopname en schommelingen in vocht. Door consequent water te geven en extreme droogte te vermijden, kan je dit gelukkig grotendeels voorkomen.

Tijdens de bloei en vruchtvorming hebben pepers en paprika’s extra voeding nodig. Ze zijn geen extreme veelvraten, maar vragen wel regelmatige bijvoeding om een rijke oogst te produceren.

Wat snoei betreft, zijn pepers en paprika’s minder veeleisend dan tomaten. Toch kan een kleine snoeisessie nuttig zijn. Door de groeipunt te toppen wanneer de plant nog jong is, stimuleer je vertakking. Dat resulteert in een compactere plant met meer bloeipunten. Sommige tuiniers verwijderen ook de allereerste bloem om de plant eerst meer vegetatieve kracht te laten ontwikkelen. Dat kan vooral bij zwakkere planten een verschil maken.

Bestuiving van de pepers verloopt meestal vanzelf, omdat de bloemen zelfbestuivend zijn. In een open tuin zorgen wind en insecten voor voldoende beweging. In een gesloten kas kan het helpen om af en toe zachtjes tegen de planten te tikken zodat het stuifmeel loskomt. Extreem hoge temperaturen boven de dertig graden kunnen echter bloemval veroorzaken. In zulke periodes is verluchting dus heel erg belangrijk.

In potten doen pepers het bijzonder goed. Een ruime pot met goede drainage en voedzame potgrond volstaat om een mooie plant te dragen. Omdat voeding in potten sneller uitspoelt, is regelmatige bijbemesting daar nog belangrijker. 

Zoals bij elke teelt, kunnen ook hier plagen opduiken. Bladluizen zijn een klassieke belager, vooral in de kas, waar natuurlijke vijanden minder aanwezig zijn. Regelmatig controleren en tijdig ingrijpen voorkomt grotere problemen. Spintmijt houdt van warme, droge omstandigheden en verraadt zich door fijne spinsels en gevlekt blad. Een hogere luchtvochtigheid kan hun ontwikkeling afremmen.

Wanneer de eerste vruchten verschijnen, breekt een van de leukste fases aan. Sommige pepers en paprika’s kunnen zowel groen als volledig rijp geoogst worden. Wie geduld heeft en ze laat verkleuren naar rood, geel of oranje, wordt beloond met een zoetere en intensere smaak.