November lijkt misschien niet de meest uitnodigende maand om in de tuin te werken. De dagen worden korter, de temperaturen dalen en veel planten zijn uitgebloeid. Toch valt er nog heel wat te doen! Het is een uitstekende periode om nieuwe planten in de grond te zetten, kwetsbare soorten te beschermen en de moestuin klaar te maken voor de winter. En ook de dieren in je tuin kunnen nu wat extra hulp gebruiken. 

Met deze tuinklusjes in november haal je het beste uit de laatste weken van het tuinseizoen.

Wie denkt dat het plantseizoen in oktober stopt, heeft het mis. November is zelfs een van de beste maanden om bepaalde planten in de grond te zetten. De bodem is doorgaans nog relatief warm en dankzij de herfstregen kunnen planten goed aanslaan. Zolang de grond niet bevroren of doorweekt is, kan je dus gerust verder planten.

Vanaf november kan je rozen met kale wortel planten. Dat zijn rozen die zonder pot en potgrond geleverd worden, tijdens hun rustperiode. Ze zijn doorgaans voordeliger dan rozen in pot en kunnen zich tijdens de winter al op hun nieuwe standplaats vestigen.

Hoe plant je rozen met kale wortel? Waarop moet je letten? Leer alles in ons artikel: Waarom je nu rozen kan planten met blote wortel

Of je nu een klimroos tegen een gevel wil laten groeien of een geurende struikroos in je border zoekt: dit is een uitstekend moment om ermee te beginnen.

Ook voor bloembollen is november een perfecte maand. Je steekt ze nu in de grond om in de lente te genieten van de eerste kleuren in de tuin.

Door tulpen eerder in het late najaar in de grond te steken, verklein je het risico op tulpenvuur, een schimmelziekte die vooral bij vochtige omstandigheden problemen kan veroorzaken. Ook narcissen, krokussen en andere voorjaarsbollen kan je planten zolang het niet vriest.

Meer weten over hoe je aan de slag kan gaan om bloembollen te planten? Lees Onze complete gids voor het planten van bloembollen 

Naast rozen en bloembollen kan je nu ook heel vaste planten kunnen in de grond steken. Ze hebben net hun uitbundigste maanden achter de rug en kunnen nu volop energie investeren in hun wortelzetting onder de grond. Perfect voor wie nog enkele gaten op te vullen heeft in de borders of de tuin een volledige metamorfose wil geven met nieuwe soorten.

Ook voor bladverliezende bomen, hagen en struiken met kale wortel begint nu het plantseizoen. Ze hebben hun bladeren verloren en zijn in rust, waardoor ze minder vocht verdampen. Denk aan fruitbomen, haagbeuk of meidoorn. Geef pas geplante bomen voldoende steun als ze op een winderige plek staan en vergeet niet om ook in het najaar water te geven na het planten.

In november kan de eerste nachtvorst opduiken. Sommige planten kunnen daar prima tegen, maar andere hebben wat bescherming nodig. Je hoeft zeker niet de hele tuin in te pakken: met een paar gerichte ingrepen kom je al een heel eind.

Dahlia's zijn niet winterhard genoeg om overal zonder risico in de grond te kunnen blijven. Vooral een combinatie van vorst en natte grond kan de knollen beschadigen. Wil je zeker zijn dat je favoriete dahlia's volgend jaar terugkomen, dan kan je ze na de eerste lichte nachtvorst rooien.

Meer weten over hoe je dahlia's het best kan rooien en wat je moet doen om ze veilig te bewaren? Lees Onze complete gids over het rooien en bewaren van dahlia's.

Belangrijke tip: controleer de knollen 's winters regelmatig. Verwijder exemplaren die beginnen te rotten en voorkom dat gezonde knollen volledig uitdrogen. 

Heb je geen tijd of zin om je dahliaknollen te rooien? In een zachte winter kunnen dahlia's op een goed doorlatende, beschutte plek in de grond blijven onder een dikke mulchlaag. Dat blijft altijd wel een gok, zeker op zware of natte grond, want dahliaknollen zijn gevoelig om te rotten. Je moet dus afwegen of je dat risico wil nemen of liever op zeker wil spelen.

Afgevallen bladeren zijn geen afval, maar waardevol materiaal voor je tuin. Hark bladeren van het gazon en van gladde tuinpaden en gebruik ze als mulch in je borders. Een laag van enkele centimeters is vaak voldoende. Versnipperd, gezond snoeiafval kan eveneens dienstdoen als bodembedekking.

Een laag bladeren tussen de planten

Let erop dat je de voet en het hart van gevoelige planten niet onder een dikke, natte laag verstopt. En stap liever niet door de borders wanneer de bodem doorweekt is: zo vermijd je dat je de grond verdicht.

Ook in de moestuin zijn er nog enkele tuinklusjes in november. 

Wintergroenten zoals prei, boerenkool, spruitjes en pastinaak kan je blijven oogsten. Boerenkool en spruitjes worden na een lichte vorst vaak zelfs wat zoeter.

Wil je al vooruitdenken naar volgend jaar? Dan kan je nu knoflook planten. Verdeel een bol pootknoflook in teentjes en plant die met de punt naar boven, ongeveer 5 centimeter diep en 10 tot 15 centimeter uit elkaar. Kies een zonnige plek met goed doorlatende grond, want knoflook houdt niet van natte voeten.

Ook winterharde tuinbonen kan je nog zaaien, op voorwaarde dat je een geschikt ras kiest en de grond niet te nat is. 

Bedek lege moestuinbedden met een laag compost of bladeren om de bodem tijdens de winter te beschermen.

Niet alle tuinklusjes in november draaien om planten en oogsten. Ook de dieren in je tuin kunnen wat extra aandacht gebruiken. En daarvoor hoef je de tuin vooral niet te netjes op te ruimen.

Laat zaadhoofden van bijvoorbeeld zonnehoed en kaardenbol staan. Vogels kunnen van de zaden eten en insecten vinden beschutting tussen de afgestorven stengels. 

Ook een hoopje bladeren of takken in een rustig hoekje van de tuin biedt een waardevolle overwinteringsplek voor egels en andere kleine dieren.

Wil je tuinvogels extra helpen? Voorzie dan een voederplaats met geschikt vogelvoer, zoals zonnebloempitten of ongezouten pinda's in een geschikte houder. Zet ook een ondiepe schaal met vers water buiten en ververs die regelmatig, zeker bij vorst.

Heb je dit weekend een paar uurtjes vrij? Trek je tuinhandschoenen aan en ga aan de slag met onze tuinklusjes in november. Wat je deze maand nog allemaal kan doen, geeft je volgend voorjaar een mooie voorsprong.