Wil je meer leven in je tuin? Met inheemse planten trek je vanzelf meer bijen, vlinders en vogels aan. Ontdek waarom inheemse waardplanten zo belangrijk zijn en hoe je ze combineert met sierplanten voor een tuin die zowel mooi als ecologisch sterk is.
Wat zijn inheemse planten?
Inheemse planten zijn soorten die van nature groeien in jouw omgeving. Ze zijn perfect aangepast aan het klimaat, de bodem en, heel belangrijk, aan de lokale dieren.
Waarom zijn inheemse planten zo belangrijk?
In tegenstelling tot veel cultivars (dat zijn plantenvariëteiten die de mens gekweekt of gecultiveerd heeft) of uitheemse, exotische planten, hebben inheemse soorten een lange co-evolutie doorgemaakt met insecten en andere fauna. Ze zijn daardoor optimaal op elkaar afgestemd: ze bloeien op het moment dat bepaalde bijen voedsel zoeken en zich willen voortplanten, geven zaad wanneer de vogels dat het meeste nodig hebben, zorgen voor beschutting, enzovoort. Dat maakt ze onmisbaar voor een tuin die barst van het leven.
Inheemse planten zijn waardplanten
Waardplanten zijn planten waarop insecten, vooral vlinders en motten, hun eitjes afzetten en waarvan de larven kunnen leven. Veel soorten zijn daarin heel kieskeurig: zonder de juiste plant kunnen de rupsen simpelweg niet overleven.
Exotische planten of sterk veredelde cultivars zijn daar niet geschikt voor of missen de juiste voedingsstoffen, waardoor ze zelden als waardplant dienen. Ze trekken wel volwassen insecten aan met hun nectar, maar zijn niet geschikt als broedplaats voor de nieuwe generatie. Net daarom zijn inheemse waardplanten zo cruciaal: ze voorzien voedsel én maken het mogelijk dat insecten zich ook echt voortplanten in je tuin. Zo verkiezen dagpauwogen brandnetel om hun eitjes op te leggen en kiezen vroege bijen graag voor wilg.
Inheemse planten vormen een ecosysteem
Het is waar, heel veel bloeiende sierplanten bieden ook volop nectar voor insecten. Inheemse planten voegen daar nog wat extra troeven aan toe, waardoor ze een heuse voedselketen mogelijk maken in je eigen tuin.
Inheemse planten bieden ook voedsel voor kleine larven.
Inheemse planten dienen als schuilplaats voor insecten.
Inheemse planten lokken meer insecten die op hun beurt voedsel zijn voor vogels.
Inheemse planten vormen vruchten of zaaddozen die voedsel zijn tijdens de winter.
Moet je dan enkel inheems planten?
Uiteraard is die keuze aan jou, maar het is volgens ons niet zo dat je erg strikt enkel en alleen maar voor inheemse planten moet kiezen om een rijke, biodiverse tuin te creëren. Zelf gaan we het liefst voor een mix van 50-50: de helft inheemse (waard)planten en de helft sierplanten. Zo voorzie je een stevig ecologisch kader dat volop inheemse dieren aantrekt, gecombineerd met cultivars die sierwaarde toevoegen en een langere bloeiboog geven (met dus ook nectar in schralere tijden, zoals op het einde van de winter of in de late herfst).
Leer meer dankzij onze video's
Wist je dat we ook een goed gevuld YouTube-kanaal hebben? Met meer dan 450 video's hebben we een grote database aan informatie. Neem zeker een kijkje op YouTube en abonneer je, dan blijf je op de hoogte van de nieuwste video's.
In deze video van de Podkas vertellen Angelo en Floor je alles over inheemse planten en waarom ze zo ontzettend belangrijk zijn voor de biodiversiteit in onze omgeving.
Welke inheemse planten kies je?
Welke inheemse planten je best kiest, hangt vooral af van de plek in je tuin en het effect dat je wil bereiken.
Werk idealiter met een mix van soorten die op verschillende momenten bloeien, zodat je een lange bloeiboog krijgt en het hele seizoen door voedsel aanbiedt aan insecten. Ga voor longkruid dat bloeit in de lente, wilde marjolein en duizendblad die bloeien in de zomer of klimop die bloeit in het najaar.
Denk niet alleen aan bloemen, maar ook aan structuurplanten en waardplanten die essentieel zijn voor rupsen en andere insecten. Wilg is goed voor vroege insecten en bijen, pinksterbloem is geliefd bij koolwitjes en eik is populair bij honderden soorten.
Door planten te combineren in lagen bouw je stap voor stap een sterke, levende tuin die zowel biodivers als visueel aantrekkelijk is. Kies voor hoge soorten als vlier, halfhoge planten zoals wilde peen en pakweg klaver als bodembedekker.
Stem je plantenkeuze ten slotte af op de bodem waarmee je werkt. Kies bijvoorbeeld voor inheemse planten zoals wilde marjolein, duizendblad en knoopkruid op zonnige, drogere plekken en vul schaduwrijkere of vochtigere zones aan met planten zoals longkruid of valeriaan.
Misverstanden rond inheemse planten
‘Mijn tuin zal er rommelig uitzien’
Dat hoeft niet per se zo te zijn. Ook inheemse planten kan je integreren in een tuinplan. Combineer ze in groepjes met sierplanten. En weet ook: hier en daar een wilder hoekje maakt je tuin des te interessanter voor insecten en kleine dieren om te overwinteren, zich voort te planten of te verschuilen.
‘Inheemse planten zijn saai’
Ook dat is niet waar. Inheemse planten zijn niet enkel groene muurbloempjes die niet opvallen, ook zij kunnen rijkelijk bloeien. En doordat ze zoveel leven aantrekken, wordt je tuin nooit een saaie boel.
‘Ik heb geen inheemse planten nodig’
Fout, om alle redenen die hierboven staan. Nectar is absoluut belangrijk en sierplanten voorzien die volop, maar inheemse waardplanten zijn cruciaal voor de voortplanting van al die beestjes.
Wil je écht bijdragen aan biodiversiteit, dan zijn inheemse planten onmisbaar. Ze vormen de basis van een levendige tuin waarin insecten, vogels en andere dieren zich thuis voelen. Door ze slim te combineren met sierplanten creëer je het beste van twee werelden: een tuin die mooi is én functioneert als ecosysteem.
